I feliformi (Feliformia Kretzoi, 1945), ossia carnivori simili a felini, sono uno dei due maggiori sottordini viventi dell'ordine dei Carnivora. Comprendono le famiglie dei nandiniidi (Nandiniidae), viverridi (Viverridae), erpestidi (Herpestidae), eupleridi (Eupleridae), prionodontidi (Prionodontidae), ienidi (Hyaenidae) e felidi (Felidae). Questi animali includono le forme più primitive tra tutti i carnivori attuali, come le genette, ma anche quelli più specializzati, i felidi. In generale, attraverso l'evoluzione dei feliformi si assiste in una progressiva riduzione della dentatura: le famiglie degli ienidi e dei felidi, in questo senso, sono quelle più specializzate; gli ienidi, in particolare, hanno sviluppato cuspidi dei molari adatte a spezzare le ossa delle prede.

Tra le forme estinte sono da ricordare le famiglie dei nimravidi (Nimravidae) e dei barbourofelidi (Barbourofelidae), dall'aspetto simile a quello dei felidi ma con particolarità anatomiche meno evolute (soprattutto nel cranio e nelle zampe).

Filogenesi

I feliformi sono il gruppo fratello dei caniformi, come essi sono infatti un sottordine dell'ordine di Carnivora. I feliformi sono divisi in almeno dieci famiglie delle quali solo sei non si sono estinte.

Di seguito è riportato l'albero filogenetico delle sei famiglie viventi basato su l'articolo del 2010 di Ingi Agnarsson, Matjaž Kuntner e Laura J. May-Collado:


Classificazione

Famiglie

  • Famiglia Eupleridae:
    • Sottofamiglia Euplerinae:
      • Genere Cryptoprocta:
        • Cryptoprocta ferox
        • Cryptoprocta spelea †
      • Genere Eupleres:
        • Eupleres goudotii
      • Genere Fossa:
        • Fossa fossana
    • Sottofamiglia Galidiinae:
      • Genere Galidia:
        • Galidia elegans
      • Genere Galidictis:
        • Galidictis fasciata
        • Galidictis grandidieri
      • Genere Mungotictis:
        • Mungotictis decemlineata
      • Genere Salanoia:
        • Salanoia concolor
        • Salanoia durrelli
  • Famiglia Felidae:
    • Sottofamiglia Felinae:
      • Genere Pristifelis †
      • Genere Pratifelis †
      • Genere Acinonyx:
        • Acinonyx jubatus
        • Acinonyx aicha †
        • Acinonyx intermedius †
        • Acinonyx pardinensis †
      • Genere Caracal:
        • Caracal aurata
        • Caracal caracal
      • Genere Catopuma:
        • Catopuma badia
        • Catopuma temminckii
      • Genere Felis:
        • Felis bieti
        • Felis catus
        • Felis chaus
        • Felis margarita
        • Felis manul
        • Felis nigripes
        • Felis silvestris
      • Genere Leopardus:
        • Leopardus braccatus
        • Leopardus colocolo
        • Leopardus geoffroyi
        • Leopardus guigna
        • Leopardus jacobitus
        • Leopardus pajeros
        • Leopardus pardalis
        • Leopardus tigrinus
        • Leopardus wiedii
      • Genere Leptailurus:
        • Leptailurus serval
      • Genere Lynx:
        • Lynx lynx
        • Lynx pardinus
        • Lynx rufus
        • Lynx canadensis
        • Lynx issiodorensis †
      • Genere Pardofelis:
        • Pardofelis marmorata
      • Genere Prionailurus:
        • Prionailurus bengalensis
        • Prionailurus iriomotensis
        • Prionailurus planiceps
        • Prionailurus rubiginosus
        • Prionailurus viverrinus
      • Genere Puma:
        • Puma concolor
        • Puma yagouaroundi
        • Puma pardoides †
    • Sottofamiglia Pantherinae:
      • Genere Panthera:
        • Panthera leo
        • Panthera tigris
        • Panthera pardus
        • Panthera onca
        • Panthera uncia
        • Panthera atrox †
        • Panthera blytheae †
        • Panthera gombaszoegensis †
        • Panthera youngi †
      • Genere Neofelis:
        • Neofelis diardi
        • Neofelis nebulosa
    • Sottofamiglia Machairodontinae:
      • Tribù Machairodontini:
        • Genere Machairodus †
        • Genere Miomachairodus †
        • Genere Hemimachairodus †
      • Tribù Metailurini:
        • Genere Adelphailurus †
        • Genere Dinofelis †
        • Genere Metailurus †
        • Genere Yoshi †
        • Genere Stenailurus †
      • Tribù Homotheriini:
        • Genere Epimachairodus †
        • Genere Homotherium †
        • Genere Xenosmilus †
      • Tribù Smilodontini:
      • Genere Promegantereon †
      • Genere Megantereon †
      • Genere Paramachaerodus †
      • Genere Smilodon †
    • Sottofamiglia Proailurinae:
      • Genere Stenogale:
        • Stenogale julieni †
        • Stenogale intermedia †
        • Stenogale bransatensis †
        • Stenogale aurelianensis †
      • Genere Proailurus:
        • Proailurus lemanensis †
        • Proailurus gracilis †
        • Proailurus brevidens †
    • Genere Miopanthera:
      • Miopanthera lorteti †
      • Miopanthera pamiri †
    • Genere Styriofelis:
      • Styriofelis turnauensis †
      • Styriofelis vallesiensis †
    • Genere Pseudaelurus:
      • Pseudaelurus aeluroides †
      • Pseudaelurus cuspidatus †
      • Pseudaelurus guangheensis †
      • Pseudaelurus intrepidus †
      • Pseudaelurus lorteti †
      • Pseudaelurus marshi †
      • Pseudaelurus quadridentatus †
      • Pseudaelurus romieviensis †
      • Pseudaelurus skinneri †
      • Pseudaelurus stouti †
      • Pseudaelurus turnauensis †
      • Pseudaelurus validus †
  • Famiglia Herpestidae:
    • Genere Atilax
    • Genere Bdeogale
    • Genere Crossarchus
    • Genere Cynictis
    • Genere Dologale
    • Genere Helogale
    • Genere Herpestes
    • Genere Ichneumia
    • Genere Liberiictis
    • Genere Mungos
    • Genere Paracynictis
    • Genere Rhynchogale
    • Genere Suricata
  • Famiglia Hyaenidae:
    • Sottofamiglia Hyaeninae:
      • Genere Crocuta:
        • Crocuta crocuta
      • Genere Hyaena:
        • Hyaena brunnea
        • Hyaena hyaena
    • Sottofamiglia Protelinae:
      • Genere Proteles:
        • Proteles cristata
  • Famiglia Nandiniidae:
    • Genere Nandinia:
      • Nandinia binotata
  • Famiglia Viverridae:
    • Sottofamiglia Hemigalinae:
      • Genere Chrotogale:
        • Chrotogale owstoni
      • Genere Cynogale:
        • Cynogale bennettii
      • Genere Diplogale:
        • Diplogale hosei
      • Genere Hemigalus:
        • Hemigalus derbyanus
    • Sottofamiglia Paradoxurinae:
      • Genere Arctictis:
        • Arctictis binturong
      • Genere Arctogalidia:
        • Arctogalidia trivirgata
      • Genere Macrogalidia:
        • Macrogalidia musschenbroekii
      • Genere Paguma:
        • Paguma larvata
      • Genere Paradoxurus:
        • Paradoxurus aureus
        • Paradoxurus hermaphroditus
        • Paradoxurus jerdoni
        • Paradoxurus montanus
        • Paradoxurus stenocephalus
    • Sottofamiglia Prionodontinae:
      • Genere Prionodon:
        • Prionodon linsang
        • Prionodon pardicolor
    • Sottofamiglia Viverrinae:
      • Genere Civettictis:
        • Civettictis civetta
      • Genere Genetta:
        • Genetta angolensis
        • Genetta bourloni
        • Genetta cristata
        • Genetta genetta
        • Genetta maculata
        • Genetta pardina
        • Genetta poensis
        • Genetta servalina
        • Genetta victoriae
        • Genetta tigrina
          • Sottogenere Pseudogenetta:
            • Genetta thierryi
            • Genetta abyssinica
          • Sottogenere Paragenetta:
            • Genetta johnstoni
          • Sottogenere Osbornictis:
            • Genetta piscivora
      • Genere Poiana:
        • Poiana leightoni
        • Poiana richardsonii
      • Genere Viverra:
        • Viverra civettina
        • Viverra megaspila
        • Viverra tangalunga
        • Viverra zibetha
      • Genere Viverricula:
        • Viverricula indica

Famiglie estinte

  • Famiglia Barbourofelidae:
    • Genere Afrosmilus:
      • Afrosmilus turkanae †
      • Afrosmilus africanus †
      • Afrosmilus hispanicus †
    • Genere Albanosmilus:
      • Albanosmilus jourdani †
      • Albanosmilus jourdani jourdani †
      • Albanosmilus jourdani andresi †
    • Genere Barbourofelis:
      • Barbourofelis whitfordi †
      • Barbourofelis vallesiensis †
      • Barbourofelis lovei †
      • Barbourofelis morrisi †
      • Barbourofelis piveteaui †
      • Barbourofelis fricki †
    • Genere Ginsburgsmilus:
      • Ginsburgsmilus napakensis †
    • Genere Prosansanosmilus:
      • Prosansanosmilus peregrinus †
      • Prosansanosmilus eggeri †
    • Genere Sansanosmilus:
      • Sansanosmilus palmidens †
      • Sansanosmilus jourdani †
      • Sansanosmilus vallesiensis †
      • Sansanosmilus piveteaui †
    • Genere Syrtosmilus:
      • Syrtosmilus syrtensis †
    • Genere Vampyrictis:
      • Vampyrictis vipera †
  • Famiglia Nimravidae :
    • Sottofamiglia Nimravinae:
      • Genere Dinictis:
        • Dinictis cyclops †
        • Dinictis felina †
        • Dinictis priseus †
        • Dinictis squalidens †
      • Genere Dinaelurus:
        • Dinaelurus crassus †
      • Genere Dinailurictis:
        • Dinailurictis bonali †
      • Genere Eofelis:
        • Eofelis edwardsii †
        • Eofelis giganteus †
      • Genere Nimravides:
        • Nimravides pedionomus †
      • Genere Nimravus:
        • Nimravus altidens †
        • Nimravus brachyops †
        • Nimravus edwardsi †
        • Nimravus gomphodus †
        • Nimravus intermedius †
        • Nimravus sectator †
      • Genere Pogonodon:
        • Pogonodon davisi †
        • Pogonodon platycopis †
      • Genere Quercylurus:
        • Quercylurus major †
    • Sottofamiglia Hoplophoninae:
      • Genere Eusmilus:
        • Eusmilus bidentatus †
        • Eusmilus cerebralis †
        • Eusmilus sicarius †
      • Genere Hoplophoneus:
        • Hoplophoneus belli †
        • Hoplophoneus dakotensis †
        • Hoplophoneus occidentalis †
        • Hoplophoneus latidens †
        • Hoplophoneus mentalis †
        • Hoplophoneus primaevus †
        • Hoplophoneus robustus †
  • Famiglia Percrocutidae:
    • Genere Percrocuta:
      • Percrocuta abessalomi †
      • Percrocuta giganteus †
      • Percrocuta hebeiensis †
      • Percrocuta miocenica †
    • Genere Dinocrocuta:
      • Dinocrocuta gigantea †
      • Dinocrocuta macrodonta †
  • Famiglia Stenoplesictidae:
    • Sottofamiglia Stenoplesictinae:
      • Genere Shandgolictis:
        • Shandgolictis elegans †
      • Genere Asiavorator:
        • Asiavorator altidens †
      • Genere Moghradictis:
        • Moghradictis nedjema †
      • Genere Africanictis:
        • Africanictis meini †
        • Africanictis schmidtkittleri †
      • Genere Mioprionodon:
        • Mioprionodon pickfordi †
      • Genere Stenoplesictis:
        • Stenoplesictis muhoronii †
        • Stenoplesictis cayluxi †
        • Stenoplesictis minor †
        • Stenoplesictis crocheti †
        • Stenoplesictis indigenus †
      • Genere Palaeoprionodon:
        • Palaeoprionodon lamandini †
      • Genere Anictis:
        • Anictis simplicidens †
      • Genere Haplogale:
        • Haplogale media †
      • Genere Viretictis:
        • Viretictis sp. †

Note

Voci correlate

  • Carnivora (ordine)
  • Caniformia (II sottordine dei Carnivora)

Altri progetti

  • Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su Feliformia
  • Wikispecies contiene informazioni su Feliformia

Collegamenti esterni

  • (EN) Feliformia, su Fossilworks.org.
  • (EN) Feliformia, su Paleobiology Database.

Feliformia Semantic Scholar

Feliformia Semantic Scholar

Feliformia Fotos Bilder und Stockfotos iStock

Feliformia Semantic Scholar

Feliformia Wikipédia, a enciclopédia livre